Vücutta Ödem Neden Olur? Tedavisi Nasıldır?

28 Aralık 2017
odem

Ödem, bedende sıvı toplanmasıdır. Genellikle kalp ve akciğer hastalıklarında olur, ama başka nedenlere bağlı ödemler de vardır.

Bütün kan damarlarından az miktarlarda sıvı sızar. Normal olarak lenf sisteminin etkinliğiyle bu sıvının dokularda birikmesi ünlenir, ancak bu sistemin iyi çalışmaması durumunda sıvı birikir ve “ödem” denilen durum ortaya çıkar.

Nedenleri

Kan damarlarından sıvı sızmasının nedeni, kan damarlarının çeperlerinin inceliği ve kalbin kan dolaşımında yol açlığı basınçtır. Bu sıvı damarlara, “ozmos” adlı bir süreçle geri döner. Kan damarlarının çeperleri yan-geçirgen zar gibidir; içlerinde proteinden zengin, derişik bir çözelti, yani kan vardır. Bu nedenle damar dışına sızan sıvı, ozmos olayı ile damarlara çekilir.

Beslenme yetersizliği ve karaciğer hastalığı sonucu kanda protein eksikliği, ödem oluşmasının yaygın bir nedenidir. Bedenin lenf sistemindeki ya da toplardamar sistemindeki bir tıkanıklıkta da, basıncın artması nedeniyle sıvı birikimi olur. Öte yandan, tromboz (damar içi pıhtılaşma) ve varis gibi durumlar da ayak bileklerinde şişmeye neden olur. Böbrekler bedendeki fazla tuzu atamadıkları zaman ya da aşırı tuz ve su alındığında, kan damarlarındaki sıvı miktarı çok artar ve kan seyreltik hale gelir, dolayısıyla damarlardan sıvı sızması fazlalaşır. Kalp yetmezliğinde de toplardamardan sıvı sızması arttığı için ödem oluşur.

Böbreklerin normal çalışması sırasında böbreklerden tuzun atılma hızı, böbreküstü bezi hormonu tarafından denetlenir Gebelikte ve âdet döneminde bu denge değişir ve bedende tuz birikimi nedeniyle ödem görülebilir.

Özel ödem türleri

Ödemin nerelerde oluşacağı yer çekimine bağlıdır. En fazla görüldüğü bölge ayak bilekleridir. Ancak, uzun süre yatak tedavisi gören hastalarda ödem, kalça ya da kuyruk sokumunda da olabilir.

Ağır kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği ve karındaki herhangi bir büyük toplardamarın tıkanması, karın boşluğunda sıvı toplanmasına neden olur. Karnın şişmesine yol açan bu duruma ‘‘asit’’ denir. Aynı biçimde, kalbin sol yanındaki yetmezlik nedeniyle de akciğerlerde sıvı birikir. Bu da şiddetli soluk darlığına neden olur; öksürük, köpüklü balgam görülür ve acil tıbbi tedavi gerekir.

Belirtiler

Ayak bileklerindeki Ödem, şişten kolayca fark edilir; ancak hafif Ödem anlaşılmayabilir. Sıvı, başlangıçta bileğin iç yüzünde, kemiğin tam gerisinde toplanır Dinlenme sırasındaki soluk darlı in. akciğer ödeminin belirtisidir.

Tehlikeler

Ayak bileğindeki ödem tek başına tehlikeli değildir; ama kalp yetmezliği gibi ciddi bir sorunun belirtisi olabilir. Akciğer ödemi de acil tedavi gerektirir. Tedavi edilmezse hasta ileri derecede soluk darlığı çeker ve bir anlamda kendi ödem sıvısı içinde boğuluyormuş gibi olur. Acil ilaç tedavisiyle durum iyileştirilir.

Tedavi

Yaşlanmış ve incelmiş damarlardan sıvı sızması, esnek çoraplar giyilerek önlenir. Eğer ana neden kalp yetmezliğiyse, kalbin yükünün azaltılması için kan hacminin düşürülmesi gerekir. Diüretik, yani idrar söktürücü ilaçlar verilir, bedenin attığı tuz ile tuz artırılır ve yiyeceklerle alman tuz azaltılır. Bazen de, idrar söktürücü ilaç tedavisinde doktor denetiminde, tuz miktarı artırılır.

Akciğer ödemi, damar içine verilen hızlı etkili bir diüretikle tedavi edilir. Oksijen verilmesi gerekebilir. Kanın, kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçlarla inceltilmesi, trombozu önler. Varisli damarlar ise cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz