Sosyal Sıhhiye

Vücudumuzda Kirişlerin Önemi

3 Aralık 2018
kirisler

Kirişler, bedenin öteki bölümlerine göre oldukça basit yapılar olmalarına karşılık, kas gücünün aktarılmasında rol oynayarak, hareketlerin oluşturulmasına katkıda bulunurlar.

Kirişler, beden hareketlerinin çoğun­da önemli rol oynarlar. Temelde çok güçlü ve kalın bir bağ dokusu olan ki­rişler, kasların kemiklere yapışmasını sağlayan bantlardır. Kas gücü kirişe ile­tilerek kemiğin hareketini sağlar. Kas­ları kas liflerinin gücü kiriş aracılığıyla yoğunlaşır ve böylece ilgili kemik, do­layısıyla da ilgili beden parçası hareket eder.

Kirişler ve kaslar

Kirişler kasların özelleşmiş uzantıla­rıdır, denebilir. Kiriş, kasın devamı olan kalın, esnek olmayan bir halat gibidir ve kas liflerinin oluşturduğu demetleri sarar. Kirişler bağ dokusundan oluşur. Aslında etkin olmayan dokular olduk­larından, çok az sinir ve kan damarına sahiptirler. Bir yandan kasa, öteki yan­dan da kemiğe sıkıca tutunan kirişler, kaslarla birlikte harekette önemli rol oy­narlar.

Kiriş kılıfı iltihabı

Kirişler, sürtünme ve aşınma tehlike­si olmaksızın çalışmaları için, başka ya­pıların yakınında yer aldıkları ya da onlarla birleştikleri yerlerde kılıf içinde bu­lunurlar. Kiriş kılıfı, çift katlı bir örtü gibidir ve kirişi, sürtünmeye karşı korur, yalıtır ve kayganlaştırır. Kiriş kılı­fının iki katı arasında bir sıvı olduğun­dan, kas hareket halindeyken iki tabaka, tıpkı iyi yağlanmış bir makinede ol­duğu gibi,birbiri üstünden kayar;Ancak insan bir makine değildir ve bedenin bir bölümünün sürekli olarak aynı hareketi yapması, iltihap biçimin­de bir tepkiye yol açar. Bunun nedeni, kiriş kılıfında bulunan kayganlaştırıcı sıvının kendini yenilemesi için zamana ge­reksinimi olmasıdır. Bu zaman aralığı sağlanmazsa, sistem yeterince yağlanamaz ve kılıfın iki katı birbirine sürtüne­rek tahriş olur. Hareket devam ederse ağrı ve kâğıt sesine benzer bir ses olu­şur. Bu durum, kiriş kılıfının iltihaplan­masına,yani tenosinovit ‘e zemin hazır­lar. Tenosinovit, sürekli olarak aynı kas gruplarını kullanan atlet, daktilo, dansçı gibi kişilerde görülür. Belirli bir kas gru­bunun birdenbire, yoğun ve alışılmamış bir biçimde çalıştırılması da kiriş kılıfın­da iltihap yapabilir.

Yaralanma

El, ayak ile el ve ayak bilekleri böl­gesindeki herhangi bir derin kesik, kiriş­leri zedeleyebilir, çünkü bu bölgelerde kirişler yüzeye yakındır. Kopan kiriş di­kilebilir, ama ilgili bölüm hareket etti­rildikçe ağrı olacaktır. Aşırı basınç, faz­la yüklenme ya da fazla gerilme gibi du­rumlarda da kirişler çeşitli derecelerde hasar görebilirler.

Böyle durumlarda kirişler, kemiğe ya­pıştıkları yerden koparlar. Kirişin ken­disinin yırtılması ya da kopması çok enderdir, çünkü bunu gerçekleştirebilecek kadar büyük bir güç, daha önce kirişi kemiğe bağlayan lifleri kopartır. Tedavi, ilgili bölgenin bir bantla sarılması ve dinlenmesinin sağlanması, buz torbası uygulanmasıdır.

Korunma

Kirişler en fazla aşırı çalışmadan et­kilenirler. Bir başka deyişle, sürekli ola­rak aynı hareketin yinelenmesi, kirişe zarar verebilir. Bu durumda genellik­le, kiriş kılıfında, iltihap benzeri bir tep­ki oluşur (kiriş kılıfında kayganlığı sağlayan sıvı, sürekli hareket yüzünden ye­tersiz kalır) . Bu nedenle aynı hareketi sürdürmek zorunda olanların, söz konusu bölgeyi dinlendirmeye özen göster­meleri gerekir.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz