Pernisiyöz Anemi Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

10 Ocak 2018
penisiyöz-anemi

Bir kansızlık türü olan pernisiyöz anemi, eskiden, nedeni bilinmeyen, ölümcül bir hastalıktı. Günümüzdeyse, yaşam boyu B12 vitamini enjeksiyonlarıyla kontrol altında tutulabilmektedir.

Pernisiyöz anemi, mide mukozasını etkileyerek hem ağır bir kansızlığa hem de sinir sistemi bozukluklarına neden olan bir hastalıktır.

Nedenleri

Pernisiyöz anemi, bedenin kendi bağışıklık (savunma) sisteminin, mide mukozasını oluşturan hücrelere karşı antikor yapması nedeniyle ortaya çıkar. Sonuçta “intrinsik faktör” adlı madde (B12 vitamininin emilimi için gerekli madde) yapılamaz ve bu nedenle B12 vitamini yetersizliği oluşur.

Kemik iliğinin yeterli sayıda alyuvar hücresi yapabilmesi için B12 vitamini ve folik asit gereklidir. Yetersizlik varsa alyuvar sayısı azalır ve geri kalanlar normalden daha büyük ve biçim bakımından düzensiz olurlar. B12 vitamini eksikliği akyuvarların (enfeksiyonla savaşan hücrelerin) sayısında bir azalmaya neden olur.

“Pernisiyöz anemi” teriminin aslında yalnızca mide çeperine karsı antikorların yapıldığı hastalık için kullanılmasına karşılık, bedende B12 vitamini ve folik asit eksikliğine yol açacak başka nedenler de vardır. İnsan bedeni 3 mgr kadar (çok az bir miktar) B vitamini içerir ve günlük ortalama gereksinim bunun ancak binde biri kadardır. 1312 vitamini yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur; bu nedenle hayvansal besinlerin hiçbirini yemeyen vejetaryenlerde vitamin eksikliği olabilir. Bunun dışında, beslenme biçimine bağlı yetersizlik oluşması seyrektir.

Mideleri ameliyatla çıkarılmış insanlarda da B12 vitamini yetersizliği oluşabilir; bu, intrinsik faktörde bir azalmaya bağlıdır. Bağırsak hastalıkları da, özellikle ileum (incebağırsakların, B12 vitamininin emildiği bölümü) etkilendiğinde, pernisiyöz anemiye yol açabilir. Bunun en yaygın nedeni, bağırsaklardaki, “Crohn hastalığı ” denen, iltihaplı bir hastalıktır.

Folik asit yetersizliği, beslenme rejiminde taze sebzelerin eksikliğine bağlı olabilir. Bağırsak hastalıkları, B12 vitamini yetersizliğinden çok, folik asit yetersizliğine neden olurlar. Gebe kadınlarda da folik asil eksikliği olabilir onun için anne adaylarına ek olarak vitamin verilir.

Belirlileri ve tehlikeleri

Belirtiler arasında solgunluk, uyuklama, yorgunluk ve soluk darlığı vardır Burun kanamaları ve çok ağır vakalar da kalp yetersizliği de olabilir.

Hastalarda kansızlık belirtileri kadar başka belirtiler de görülür; saçlardı ağarma ve deride sarılık, bunların başlıcalarıdır.

Pernisiyöz anemi çok uzun bir »üre içinde oluşur, hemoglobin (alyuvarların içindeki oksijen taşıyıcı kırmızı pigment) düzeyi çok yavaş düştüğünden beden, oluşacak etkilere uyum gösterir. Hastalığın açığa çıkması için hemoglobin düzeyinin aşın derecede düşmesi gerekir.

Tedavi edilmezse, bütün kansızlık türleri ölüme yol açabilir. Ama hastalık kolayca tanındığı ve kan aktarımı yapılarak hemen tedavi edilebildiği için, ölüme rastlanılmaz.

Pernisiyöz anemide mideye karşı antikor oluşur ve midenin asit üretimi azalır Bu pek belirti vermez, ama mide kanseri riski biraz artar.

Pernisiyöz aneminin belki de en ciddi komplikasyonu, sinir sistemi üzerindeki etkisidir. B12 vitamini eksikliği omurilikte sorunlara yol açar, bacak sinirlerinin bağlı olduğu omurilik bölümlerinin bozulmasına neden olur. Bunun sonucu olarak bacaklarda karıncalanma hissedilir ve onu uyuşma, zayıflık ve denge bozukluğu izler. Daha ileri evrelerde kollar da etkilenir.

Tedavi ve sonuç

Pernisiyöz anemide eksik olan B12 vitamini, enjeksiyon halinde, düzenli olarak (ya her ay ya da üç ayda bir) verilmelidir.

(Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi)

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz