Östrojen Nedir? Etkileri Nelerdir?

2 Ocak 2018
ostrojen

Östrojen, kadınlardaki cinsel hormonların bir grubuna verilen addır. Bu grupta bulunan hormonlar kadınların cinsel işlevlerinde önemli rol oynarlar.

Östrojenin bir kadının yaşamındaki ilk etkisi, ergenlik çağında görülür. Adet çevriminin başlamasından yaklaşık dört yıl önce beyindeki “hipotalamus” adlı içsalgıbezi, birtakım salgılatıcı maddeler üretir ve bunların hipofiz bezine etkisiyle cinsel gelişmenin başlamasından sorumlu hormonlar kana salgılanmaya başlar. Dunlardan biri büyüme hormonudur. Öteki ikisi, âdet çevriminin kontrolünden sorumlu olan folikül uyarıcı hormon (FSH) ve lüteinleştirici hormondur (LH).

Folikül uyarıcı hormon yumurtalıklarda (doğumdan önce de yumurtalıklarda bulunan) yumurta foliküllerinin olgunlaşmalarını sağlar. Başlangıçta yalnızca birkaç folikül gelişir, ama onların çevresinde tabakalar halinde bulunan hücreler östrojen salgılamaya başlarlar. Bu foliküller bir ay kadar östrojen salgıladıktan sonra yok olurlar. Ancak her ay daha fazla folikül, folikül uyarıcı hormon tarafından uyarılır ve sonunda 12-20 kadar folikül etkin hale gelir Böylece bedende bulunan östrojen yavaşça artar ve ergenliğe ilişkin olayların başlamasını sağlar.

Östrojenin etkileri

Aylar geçtikçe östrojenin bedendeki düzeyi hızla artar ve rahmin içini kaplayan tabakayı geliştirerek, ileride dölütü barındırma görevi için hazırlar. Ancak biyolojik geriitilim mekanizması hipofiz bezinin daha az FSH üretmesini ve sonuçta yumurtalıkların daha az ostrejen salgılamasını sağlar. Dunun sonucunda da rahim içini kaplayan tabaka östrojen desteğinden yoksun kalıp vajinadan kan ve doku artıkları halinde dökülür. Bu ilk âdettir. Adet sırasında hipofiz yeniden hipotalamus tarafından daha fazla FSH salgılaması için uyarılır (FSH de foliküllerin olgunlaşması ve östrojen üretmesi için yumurtalıkları uyarır), böylece de âdet çevrimi yeniden başlar.

Adet çevriminin ilk evresinde östrojen düzeyi sürekli olarak yükselerek, rahmin içini kaplayan tabakayı kalınlaştırır. 13. günde bu tabaka, normalden altı kat daha kalın hale gelir. Hipotalamus ve hipofiz bezleri biyolojik geriitilim mekanizmasıyla FSH düzeyini düşürül ve hipofiz bezinin öteki önemli hormonu olan LH düzeyi artar. LH yumurtalıkları etkileyerek, yumurta foliküllerinden birinin açılmasını ve yumurtanın açığa çıkmasını sağlar. Yumurta fallop borusuna doğru gidip, döllenmeye hazır olur Bu çevrim, yaş dönümüne, yani menopoza kadar değişmeden sürer.

Östrojen, yalnız ergenliği ve âdet çevrimini başlatmada değil, kadının öteki cinsel özelliklerinin düzenlenmesinde de rol oynar Herhangi bir nedenle östrojen salgısı durursa, yalnız âdetler kesilmekle kalmaz, kadın erkeksi bir görünüm kazanır.

Östrojen hormonunun yapılmasıyla sonuçlanan bir dizi olayı başlattığı için hipotalamusun önemli bir rolü vardır. Duygusal sorunlar, sıkıntılar ve depresyonlar nedeniyle hipotalamusun etkilenmesi, östrojen salgılanmasını, dolayısıyla âdet çevrimini ve sonuçta doğurganlığı önleyebilir.

Östrojenin yararları

Menopoz döneminde bedenin artık salgılamadığı östrojenin, küçük dozlar halinde yapay olarak verilmesi, söz konusu zamanın birçok sıkıntısını giderir.

Bu tedavinin apansızın kesilmesi, adete benzer bir kanama yaratır. Bu yöntemden bazen, adet çevrimleri aksayan ya da kesilmiş olan hastalarda âdetin başlatılması için de yararlanılır. Menopozla birlikte ortaya çıkan değişikliklerden biri de vajina salgılarının kesilmesidir. Vajina kuruluğu cinsel ilişki sırasında ağrı yaratıp çiftin cinsel yaşamı üzerinde olumsuz etkide bulunabilir. Bu durum doktorun önereceği östrojen tedavisiyle iyileştirilebilir.

Östrojen ilaçlarının çoğu doğal değildir yapay olarak elde edilir, östrojen, doğum kontrol haplarının içinde de bulunur.

Doğurganlık çağında yumurtalıklarının ikisi de alınmış kadın, menopoz belirtileriyle karşı karşıya kalır. Bu yüzden östrojen hormonu, çeşitli nedenlerle yumurtalıkları alınmış kadınlara da verilebilir.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz