Ortopedik Cerrahi Nedir?

25 Aralık 2017
ortopedi

Ortopedi, kemik ile yumuşak doku hastalık ve yaralanmalarıyla ilgilenen bir tıp dalıdır. Ortopedi uzmanları, burkulmadan eklem değiştirmeye kadar uzanan çok çeşitli sorunlarla uğraşırlar.

Kırık tonikler kendi hallerine bırakıldıklannda da kaynarlar. Ortopedi uzmanlarının yaptıkları, kemiklerin doğru biçimde kaynamasını, dolayısıyla sonradan görevlerini tam yapmalarını sağlamaktır. Ayrıca, iyileşme sırasında sorun çıkmaması için de caba gösterirler. Kırık tedavisi

Kol ya da bacak kırığı tanısı, genellikle bir hastanenin acil servisinde konur. Pek karmaşık olmayan kırıklar hemen orada, anestezi altında yerine yerleştirilir ve alçıya alınır. Koldaki basit kırıklar 4-6 hafta alçıda tutulur. Bacak kırıklarında ise bu sure, bacağın taşıdığı ağırlık nedeniyle iki kalına çıkar.

Alçıya alma, kırıklarda en çok başvurulan tedavi yöntemidir. Ancak bazı durumlarda alçı elverişsizdir. Sözgelimi bedenin, omuz ve kalça gibi yerlerinin alçıya alınması zordur. Ayrıca, kırığa yol açan kaza sırasında deri de sürekli bakım görmesini gerektirecek biçimde yaralanmış olabilir, öte yandan alg, eklem hareketlerini engellediğinden, eklemlerin sertleşip katılaşmasına yol açabilir.

Cerrahi girişimle düzeltme Ortopedi uzmanı, kırığın ameliyat edilmesi kararını verebilir. Ameliyat, kırık uçların başka yoldan uç uca getirilememesi, kırık iyileşmesinin çok uzun sürmesi durumlarında uygulanır.

Kemik boyunca deriye bir keti yapılır ve çevresindeki kaslar kenara çekilerek kemik ortaya çıkarılır. Periost (kemiği örten doku) kırığın üstünden sıyrılır kemik uçları temizlenip uç uca getirilir. İki uç, bir metal parçasıyla birbirine tutturulur. Çoğunlukta kırık çizgisini geçen metal bir parça (plak) kullanılır. Bazen de uzun bir çivi takılır. Çivi, kemiğin ortasından uzunlamasına geçirilir.

Çivi ve plak ameliyatı

Uyluk kemiğinin başını yerleştirirken uyluk kemiği içine sokulan çivinin ucu, kırığın ortasından ekleme yakın bir yere kadar uzatılır. Çivi, kemiğin kenarına iliştirilen bir plağa tutturulur. Bu işleme “çivi ve plak ameliyatı’’ denir.

En Önemli üstünlüğü, hastanın ameliyattan sonra kısa sürede ayağa kalkman ve genellikle alçı kullanılmamalıdır. Yon-tem, düşüp kalçasını kıran yaşlı hastalar için özellikle çok uygundur. Kullanılan metal bedene zarar vermez, ömür boyu takıldığı yerde kalabilir.

Çekme (traksiyon)

Çekme, aşağı yukarı yalnızca bacak yırıklarında başvurulan bir yöntemdir. Bacak kırıklarında kaslar gerilerek kırık uçları birbirinden ayırır; alt uç üst ucun yanına çıkar. Kemik uçları çekilerek ayrılmazsa, kaynamadan sonra bacak kısa kalır.

Bacağın alı bölümünde, kaval kemiğinden ya da topukları geçirilen bir çiviye asılan ağırlıkla kemiğin alttaki parçasına çekme uygulanır. Ağırlıklar çoğunlukla, yatağın ayak ucuna takılı bir makara sistemine asılır. Tahmin edileceği gibi, bir erişkine altı yaşındaki bir çocuktan daha çok ağırlık gerekir. Ayrıca hastanın ayak ucu, yere çekilmesini önlemek için desteklenir. Çekme yönteminin olumlu yanı, eklemlere hareket serbestliği sağlaması ve derideki yaraların izlenmesini olanaklı kılmasıdır.

Kemik aktarımı

Bazı kemikler, özellikle de kavalkemikleri zor kaynarlar. Böyle bir durumda hastanın iskeletinin başka bir yerinden alınan kemik parçaları kırık bölgesine aktarılır. Bu amaçla kemik parçası alınan başlıca yer, leğen kemiğidir. Leğen kemiğinden, iskelete bir zarar vermeden 10 cm’lik bir parça alınabilir, kaynamamış uçlar temizlenir ve kemik parçaları kırık bölgesine yerleştirilir. Beden bu parçaların çevresini sağlam kemik dokusuyla örter. Birkaç hafta sonra tam kaynama olur.

Açık kırıklar

Bu tur kırıklarda, kırık uçların üstlerini örten deriyi yarıp dışarı çıkmış olması nedeniyle, enfeksiyon riski yüksektir. Açık kırıkların dikkatle tedavi edilmesi gerekir, önce cerrahi girişimle yara temizlenir. Bütün ölü kaslar ve deri kesilip atılır ve kangren oluşturabilecek bakterilerin üremesi önlenir. Yara temizlendikten sonra kemik uçları karşı karşıya getirilip deri dikilir.

Enfeksiyon olasılığı yüksek olduğundan plak ve çiviyle tutturma yöntemlerine pek başvurulmaz. Deri dikilerek kapatılamazsa, başka bir bölgeden alınan deri parçasının aktarılmasıyla kapatılmalıdır.

Kiriş Yırtılması

Aşil kirişi yırtılması, sık görülen bir durumdur. Kişi, kaza sırasında ani bir ağrı duyar, sonra da çok acı çeker. Tedavi, ya kirişin dikilmesi ya da ayak bileğinin alçıya alınmasıdır. Kirişler altı haftada iyileşir ama bu süre içinde kiriş yeniden ayrılabilir ya da çevre dokuya yapışabilir.

Çıkıklar

Çıkığın yerleştirilmesi hasta anestezi atadayken oldukça kolaydır. Ancak yineleyen çıkıklar sorun yaratabilir. Sözgelimi sürekli çıkan bir omuz çevre dokulara zarar verir ve böyle bir durumda eklem kapsülünün ameliyat edilmesi gerekir. Eklem yaralanmaları genel Hile eklem katılaşmasıyla sonuçlanır Fizik tedavi ile ekleme hareket yetene tının ve kas gücünün kazandırılması gerekir.

İskelet sistemi hastalıkları

Ortopedi uzmanları, kaza dışı hastalıklarla da ilgilenirler. Bunlardan bazıları doğuştan bozukluklar eklem iltihapları, kemik kanserleri ve omurga bozukluklarıdır. Doğuştan kalça çıkığı gibi kalıtsal bir bozukluk da ortopedistlere tedavi edilir. Bebeğin kalça ekleminde uylukkemiğinin başı leğen kemiğindeki yuvasına tam oturmamıştır. Bu bozukluk genellikle ilk haftalarda fark edilir ve bacaklar ayrık olarak alçıya ya da atele alınıp eklemin yuvasına oturması sağlanır. Tedaviye erken başlanırsa kalça normal biçimde gelişir, ama bebek birkaç aylıksa ameliyat gerekebilir. Ardından genellikle atel uygulanır.

Eklem yenileme cerrahisi

Son yıllardaki gelişmelerle eklem yete cerrahisi olanaklı hale gelmiştir. Bu tip ameliyatların en sık yapılanı, kalça eklemi değiştirme cerrahisidir. Metal bir eklem başı ile plastik bir eklem yuvası, akrilik bir alçıyla uyluk kemiğine ve kalçadaki eklem yuvasına tutturulur. Bu yöntem ağrıyı ve eklem sertliğini gidermede çok başarılı olmaktadır. Yapay kalça ekleminin ne kadar dayanacağı henüz bilinmediğinden, doktorlar bu ameliyatı altmış yaşın altındakilere uygulamak istemezler.

Diz. dirsek, omuz ve parmak eklemlen de aynı yöntemle yenilenebilir, ancak yalnızca ağırlık taşımayan ve küçük eklemleri etkileyen romatoit artritte bu yönteme başvurulur.

Son gelişmeler

Günümüzde çoğu ortopedi cerrahı, diz ekleminin içini görmek İçin “artroskop” adlı bir alet kullanılır. Teleskopa benzeyen artroskop ufak bir keşiden ekleme sokulur. Böylece eklem ve kıkırdakların görülmesi ve eklemi açmadan bazı ameliyatların yapılması sağlanır. Diz yaralanmalarında bu yolla başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Bazı ortopedi uzmanları ise, mikrocerrahi uygulayarak çok ince ameliyatları gerçekleştirebilmektedirler. Bu yolla kesik sinir ve ufak çaplı damarlar çok ince dikişlerle tutturulur. Ameliyat büyük bir mikroskop altında ince aletlerle yapılır. Bu yöntem kesik organların yeniden bedene birleştirilmesinde sık uygulanır. Protezlerde de (eksik organların yerine kullanılan yapay organlar) umut verici ilerlemeler olmaktadır.

Eskiden hantal ve pek kullanışlı olmayan protezlerin yerini hafif metallerden yapılmış yeni protezler almaktadır. Ayrıca bazı protezlerin, ince hareketleri yapın ay ı olanaklı kılan elektronik bölümler içeren donanımlara sahip olması da sağlanmıştır.

Tıp teknolojisindeki ilerlemeler, tıbbi tedavinin tamamlayıcısı olarak, pek çok kişinin normal yaşam sürmesini olanaklı kılmaktadır.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz