MORFİN NEDİR?

3 Aralık 2017
morfin

Morfin, çok eskiden beri bilinen bir uyuşturucu olan afyonun temel bileşiklerinden biridir. Bağımlılık yaratıcı etkisine karşılık, çok güçlü bir ağrı kesici olması nedeniyle günümüzde hastanelerde kullanılmaktadır.

Morfin, afyondan türetilir. İlk kes 1803 yılında, Alman kimyager Friedrich Serturner tarafından ham afyondan üretilmiştir. Morfini hayvanların, kendisinin ve başka üç kişinin üstünde deneyen Serturner, el ve ayaklarda kasılma, beyin işlevlerinde yavaşlama gibi belirtilerle karşılaşmış ve morfinin ağrı kesici özelliğini fark etmiştir.

Günümüzde, yani kullanılmaya başlanmasının iki yüzüncü yılında, hala doktorların en çok kullandıkları ağrı kesicidir.

Nasıl kullanılır

Morfin, morfin hidroklorit ve morfin sülfat olarak kullanılır. Sekiz ile yirmi miligram arasında değişen doz, her dört ya da altı saatte bir. Genellikle enjeksiyon yoluyla verilir. Enjeksiyon ağızdan verme yönteminden daha etkilidir. On miligram genellikle yeterlidir, on beş miligramdan sonra ağrı kesici etkisi artmaz ama yan etkiler kendini göstermeye başlar.

Bedendeki etkileri

Morfin gücünü, bedende iki yerde gösterir. Merkezi sinir sistemini ve düz kasları etkiler.

Morfin, merkezi sinir sistemini etkilerken, etkinliğini hem uyarır hem yavaşlatır. Rahatlamaya ve uykuya, ruhsal iyilik haline neden olur. Bu yüzden iyi bir ağrı dindiricidir. Ancak aynı zamanda dikkat toplama yetisini engeller, depresyon ve uyuşukluğa yol açar. Öte yandan, ender de olsa bazı hastalarda heyecan durumu da gözlemlenmiştir.

Morfin, şiddetli ve sürekli öksürmeden yakınanların öksürme reflekslerini azaltır. Ancak, aynı zamanda, beynin kandaki karbondioksit yoğunluğunu düzenleyen kısmını etkileyerek solumayı yavaşlatır. Bu etki, her ne kadar bazı hastalar için yararlıysa da, astımlı ya da solunum sorunu olan hastalar için oldukça zararlıdır.

Morfinin hoş olmayan yan etkilerinden biri mide bulantısı (hastaların yüzde kırkında) ve kusmaya (yüzde on beşinde) neden olmasıdır. Bu yüzden, mide ameliyatı geçirmiş hastalar için tehlikeli olabilir. Bu etkili azaltmak için morfin, kusmayı engelleyici bir ilaçla birlikte kullanılır.

Morfinin en önemli etkilerinden biri, düz kasları etkileri için sindirim etkinliğinde değişikliğe neden olmalıdır. Morfin alındığında mide ve bağırsak hareketleri yavaşlar, sindirilmiş besinler bağırsaklarda daha uzun süre kalır, böylece bütün suları emilir ve dışkı iyice katılaştığı için hastada kabızlık görülür. Morfin, şiddetli ishal tedavisinde hala en etkili yöntemlerden b iridir. En bilinen yol kaolin ile morfinin karıştırılmasıdır. Bu karışım kaolin, sodyum bikarbonat ve çok az miktarda morfin içerir. Bu derece az miktarda morfinin herhangi bir olumsuz etkisi yoktur.

Bağımlılık

Şiddetli ağrıları dindirmede en etkili madde morfindir ama sürekli kullanıldığı zaman bağımlılık yapar.

Afyon çok uzun yıllardır yalnız tıbbi amaçlar için değil, aynı zamanda hav verici bir madde olarak da kullanılmaktadır. Avrupa’da ilk olarak 18. Yüzyılda kullanılmaya başlanan afyon, bu yüzyıldan sonra, Hindistan’dan ithal edilen mallar arasına girmiştir. Alkol ile karıştırılan ve lavdanum adıyla satılan karışım, aşağı yukarı bütün hastalıklar için kullanılmaya başlanmış ve böylece 21. Yüzyıla kadar afyon bağımlılarının sayısı oldukça artmıştır.

Morfin, ilk olaak kullanılmaya başlandığında, afyon bağımlılığını ortadan kaldırılabileceği düşünüldü. Afyondan ayrıştırılan morfinin, bağımlılık sağlayan özellikler taşımadığı öne sürüldü. Uzun süre afyon bağımlılığını ortadan kaldırma amacıyla kullanıldı ve bu özelliğin nedeninin, kendisinin bağımlılık yaratması olduğu fark edilmedi.

Sonradan eroin ve morfinden türetilen ve afyondan üç kez daha güçlü olan diamorfin de aynı hataya düşülerek morfin bağımlılığını yok etmede kullanılmış ve bağımlılık yaratmıştır. Günümüzde eroin daha etkili bir uyuşturucu olduğu için, morfin bağımlılarının sayısı oldukça azdır.

Bağımlılık yaratıcı etkisi nedeniyle morfin çok dikkatli kullanılmalıdır. Bazı ameliyatlar, önemli yara ve yanıklar ile kalp krizlerinden sonra kullanılabilir. Ancak uzun süre kullanılabileceği yerler de vardır. Bunların başında kanser gibi ağrılı ve ölümcül hastalıkların tedavisi gelir.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz