Mide Yıkanması Nedir? Nasıl Olur?

22 Kasım 2017
kusma

Mide yıkanmasında (tıpta “gastrik lavaj” diye bilinir) ağızdan mideye bir boru indirilir ve bununla ılık su verilip geri emilir. Böylece midedeki zararlı madde çıkarılır. Midesi yıkananlar, genellikle aşırı ilaç alanlardır. Midenin, ilaç kana karışmadan önce yakınması gerekir.

Ne Zaman Gerekli Olur?

Mide, kazayla ya da bilerek aşırı dozda ilaç alma durumunda yıkanır. Kazayla alınması daha çok çocuklara görülür. Çocuklar, kendi ilaçlarından ya da evde buldukları herhangi bir ilaçtan fazla miktarda içebilirler.

Yetişkinlerde, kazayla aşırı dozda ilaç almaktan çok, bilerek (genellikle de intihar girişimi olarak) alma söz konusudur. Ancak kuşkusuz, aşırı dozda ilaç almış her erişkinin gerçekten ölmek istemiş olması gerekmez.

Nedeni ne olursa olsun, kendi kendini zehirleme olaylarına sık rastlanır. Bu durumlarda söz konusu olan ilaçlar genellikle reçeteyle satılanlar değildir.

Başlıcaları aspirin ve parasetamoldür. Onları sakinleştiriciler ve antidepresan ilaçlar izler. Birkaç ilacın bir arada aşırı dozda alındığı, ayrıca alkol içildiği durumların sayısı da oldukça fazladır.

Yoğun Bakım

Hastane tedavisi her şeyden önce hastayı canlı tutmayı amaçlar. Bunun için, mideyi yıkamaya girişmeden önce yaşamsal merkezlerin çalışması kontrol edilir.

Önce solunum yolunun açık tutulmasının sağlanması gerekir. Bir tüple solunum desteklenir ya da hasta yapay bir solunum aygıtına bağlanır.

Doktor için kan basıncı da önemli bir göstergedir. Kan basıncı tehlikeli sayılacak ölçüde düşükse, yüksetmek için ilaç verilir. Ancak bu ilaçlar kalbin ritmini bozabileceği için, kalp işlevini kontrol altında tutmak gerekir. Bazen hastada aşırı ısı düşüklüğü (hipotermi) ortaya çıkar, bunun da hemen tedavisi gerekir.

Alınan ilacın cinsinin bilinmesi büyük önem taşır. Bu yüzden hastayı hastaneye getiren kişi, boş ilaç kutusunu yanına almalıdır. Kuşkulu durumlarda doktor, kan ve idrar tahlilleriyle ilacı saptar. Bu işlemlerin sonunda midenin yıkanmasına gerek olup olmadığına doktor karar verir.

Mide Yıkanması

Mide, ilaç alındıktan olabildiğinde kısa süre sonra yıkanmalıdır. İlaç mideden çıktıktan ve bağırsaklar tarafından soğurulup kana karıştıktan sonra etkili olmaz. Mide yıkanmasının en etkili olduğu süre ilacın alımını izleyen dört saattir.

Doktor mide yıkama kararını, alınan ilaçların cinsine ve miktarına göre verir. Eğer hasta yalnız bir-iki hap yutmuşsa genellikle yıkamaya gerek kalmaz. Öte yandan, aspirin ve parasetamol gibi ilaçlar söz konusu olduğunda, alındıklarından 12 saat sonra bile yıkamaya başvurulabilir.

Tehlikeler ve Önlemler

Mide yıkanmasındaki ana tehlike, sıvının akciğerlere kaçması sonucu zatürredir. Gazyağı, kuvvetli asit ve alkollü madde içenlerin midelerinin yıkanması sakıncalıdır daha fazla tahrişe yol açar. Bilinci yerinde olmayan kişide de soluk borusunda hava geçişi sağlanmadan mide yıkanmamalıdır.

Bilinci yerinde olan bir hasta kusturucu (emetik) ilaçlarla kusturulabilir. Böylece midesinin yıkanmasına gerek kalmaz. Kusturucular, aşırı ilaç alan çocuklarda da iyi sonuç verebilir ama sersemlemiş, bilinicini yitirmiş ya da sarhoş kişilerde kesinlikle kullanılmamalıdır. Böyle kişilerde refleksler zayıfladığından, ağız içeriği soluk borusuna kaçıp boğulmaya neden olabilir. Bu nedenle doktorlar, bilincini yitirmiş hastaların midesini yıkamaya karar verdiklerinde, önce soluk borucu girişinin tıkanmaması ve mide içeriğinin akciğerlere kaçması için önlem alırlar. Bu amaçla soluk borusuna “endotrakeal tüp” adı verilen, ucunda balon bulunan bir boru yerleştirilir.

Yararı

Mide yıkamanın tehlikeli olup olmadığı yıllardır doktorlar arasında tartışma konusu olmuştur. Ancak uygulayan kişi uzman olduğu sürece, herhangi bir tehlike yoktur.

Mideye boru sokulmasının en büyük yararlarından biri, midenin yıkanmasının yanı sıra, ilaçların emilimini engelleyen maddelerin verilerek ilaçların etkilerinin önlenmesidir. Sözgelimi aspirin yutanlara sodyum bikarbonat verilir ve bu madde asit özellikleki asprinin emilimini durdurur. Demir tabletlerinin zehirli etkisini de “defferrioksamin” adlı bir madde durdurur.

Mide yıkanması doktor kararıyla uygulanır. Hastanın öldürücü miktarda ilaç alıp almadığı da önemlidir. Bilinci yerinde olan bir hasta bile aldığı ilacın cinsi ve miktarı konusunda doğruyu söylemeyerek doktoru güç durumda bırakabilir. Sözgelimi yalnız hafif bir sakinleştirici aldığını söyleyebilir. Ancak genellikle doktorlar bu tip yalanlardan kuşkulanarak, bir önlem olarak midenin yıkanmasına karar verirler.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz