Mide Ve Onikiparmakbağırsağı Ülseri

22 Kasım 2017
mide-ulseri

Mide ve onikiparmakbağırsağı (duodenum) ülserleri, sık görülen rahatsızlıklardandır. Nedenleri tam olarak bilinmemektedir ama tedavileri yapılabilmektedir.

Sindirim sırasında yiyecekler, mide duvarından salgılanan asitle karışırlar. Mide duvarı, yemekle birlikte sindirilmemesi için, aside dirençli bir tabaka ile örtülüdür. Aside dirençli dokunun zedelenmesi durumunda, ülserden söz edilir.

Koruyucu tabakanın olmadığı yerde, asitli mide sıvısı mide dokusunu etkileyip zamanla “yiyerek”, bir delik oluşturabilir.

Ülserler

Midedeki ülserlere “gastrik ülser” onikiparmakbağırsağındakilere de “duodenal ülser” denir. Genellikle gastrik ve duodenal ülserler birlikte ele alınarak “peptik ülser” diye anılır.

Onikiparmakbağırsağı ülserine, mide ülserinden iki ya da üç kez daha sık rastlanılır. Geçen yüzyılın sonlarında, mide ülseri sık görülmekteydi; ama günümüzde oranı günden güne azalmaktadır. Bu değişikliğin nedeni bilinmemektedir.

Ayrıca kan grubu “0” olan insanlarda, peptik olasılığı, öteki gruptakilere oranla daha fazladır. Bunun nedeni de bilinmemektedir.

Nedenler ve Belirtiler

Bazı insanların mide ve onikiparmakbağırsağının mide asidinden niçin etkilendiği bilinmemektedir. Beslenme biçimi ve stres etkili olabilir ama insanlara ülser olmamaları için önerilebilecek kesin bir önlem yoktur.

Sigara, ülseri olumsuz yönde etkiler, ayrıca oluşmasında da rol oynayabilir ama tek neden değildir.

Mide ile onikiparmakbağırsağı ülserlerini ayırt etmek güçtür. İkisinin de belirtisi, karnın üst bölümünde ağrıdır. Ağrı, birkaç hafta ya da birkaç ay boyunca sürer, sonra yok olur. Ancak mide ülserinde ağrı yemekten hemen sonra onikiparmakbağırsağı ülserinde ise açlık sırasında görülür. Ayrıca onikiparmakbağırsağındaki ağrı bele vurur.

Ağrı, özofajit (mideden yemek borusuna asit kaçmasıyla, yemek borusunda oluşan iltihap) ağrısına da benzer.

Ülserler komplikasyonlara da neden olabilirler. Bunlardan biri kanamalarıdır. Hasta kan kusar ya da dışkısıyla kan çıkarır. Ülser kanaması ciddi kan kaybına neden olabilir.

Tanı ve Tedavi

Tanı, röntgen ya da gastroskopiyle konur. Gastroskopide kullanılan aygıt, görüntü iletebilen bir fiber-optik tüptür. Ağızdan mide ya da onikiparmakbağırsağına kadar sokularak, organların içi doğrudan incelenir.

Ülser tanısı konursa, ilk tedavi ilaçlara yapılır. Ülseri iyileştiren birkaç ilaç vardır. Bunlar midenin asit salgısını azaltarak etki ederler.

Antasit (asit giderici) karışımlar ve haplar, midenin asidini emerek, yaptığı ağrıyı azaltıp, hastayı rahatlatırlar. Ama ilaç ağrıyı durduramazsa ya da başka sorunlar çıkarsa, cerrahi girişim gerekebilir. Ama yalnızca ülserli yerin çıkarılması yeterli değildir. Başka bir yerde yeni bir ülser oluşabilir. Bu nedenle ülser ameliyatı, ülserli bölgelerin çıkarılmasının yanı sıra, asit oluşturan hücrelerin çıkarılmasıyla asit miktarını azaltma amacına yöneliktir.

Bazen ülser delinir, yani mide ya da onikiparmakbağırsağı duvarının bütün tabakaları erir ve içindekiler karın boşluğuna boşalır. Bu ise karınzarının (periton) iltihaplanmasına (peritonit) ve şiddetli ağrıya neden olur. Mide ya da onikiparmakbağırsağındaki deliğin onarımı için cerrahi girişim gerekir.

Sonuç

Modern ilaçlar ve doğru beslenme alışkanlıkları ile ülserler genellikle kolayca düzelmektedir. Ama bazılarında, yıllar sonra başka tedaviler gerekebilir.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz