Sosyal Sıhhiye

Kızıl Hastalığı ve Tedavisi

6 Aralık 2018
kizil

Bir zamanlar tehlikeli bir çocukluk çağı hastalığı olan kızıl, günümüzde hem yaygınlığını, hem de şiddetini yitirmiştir. Tedavinin hemen başlatılmasıyla ve penisilin verilmesiyle komplikasyonlar en aza indirilmektedir.

Kızıl, bakterilerin neden olduğu bir hastalıktır. Boğaz ağrısı ve kırmızı dö­küntüler belli başlı belirtileridir. Penisi­lin tedavisi komplikasyonları önler ve tam bir iyileşme sağlar.

Nedenleri

Kızılın etkeni, “streptococcus pyogenes” adlı bir bakteridir. Bakteri türlerini ayırt etmek için, bakteriler kan­da üretilir ve kültür özelliklerine bakı­larak tanı konur.

Bakterilerin bazı türleri kanın yıkıl­masına (hemoliz) ve bakteri kolonileri­nin çevresinde kanın bir hale oluşturma­sına neden olurlar. Streptococcus pyo­genes bakterileri kanı tam bir yıkıma uğ­ratır ve bu yüzden beta-hemolitik bak­teri sınıfına girerler. Bu yolla, toksin oluşturan bir bakteri olduğu da anlaşı­lır. Beta-hemolitik bakteriler kendi kolonilerinin dışına, kana da zehirli bir madde salgılarlar. Aslında kızıl hasta­lığını oluşturan, bakterinin salgıladığı zehirli maddedir (toksin). Bakterinin yalnız boğazda yerleşmesine karşılık, toksinlerin etkisi bütün bedende ortaya çıkar.

Belirtiler

Kızıl, genellikle iki-dört günlük bir kuluçka döneminden sonra belirti verir. Ancak bu dönem 1-7 gün de sürebilir. Hastalığın en özgün yanı, apansız orta­ya çıkan ateşle birlikte boğaz ağrısı ve kusmayla başlamasıdır.

Bu evrede bademcikler şiştir ve üst­leri beyazımsı bir salgı ya da iltihapla kaplıdır. Az şiddetteki enfeksiyonda kusma olmayabilir. Günümüzde hasta­lık daha hafif seyrettiği için boğaz da ağrımayabilir.

Hastalığın başlamasından bir gün sonra, hastalığa adını veren kızıl deri döküntüleri belirir. Bu, küçük kan damarlarının genişlemesinden oluşan yay­gın bir deri kızartısıdır. Etkilenen deri bölgesi , parmakla basıldığında beyaz­laşır. Döküntü yüzde başlayarak bütün bedene yayılır. Yüzden bedene doğru yayıldıkça özellikleri de değişerek tek­düze bir kızartı yerine, lekeler halinde görünür. Bu lekeler bacaklarda ve da­ha az olmakla birlikte ellerde olur. Döküntüler iki-üç gün sonra yok olur.

Tehlikeleri

Enfeksiyon kulağa sıçrayarak orta ku­lak iltihabına yol açabilir; lenf bezleri­ne yayılarak apse oluşturabilir. Önem­siz bir komplikasyon da burna yerleş­mesidir; ancak bu durumda hastanın hapşırması, bakterileri çevreye yayabi­lir.

Başka bir sorun da, beden savunma sisteminin,hastalık etkeni bakteriye kar­şı aşırı duyarlık oluşturmasıdır. Bu durumda nefrit (böbrek iltihabı) ya da akut eklem romatizması olabilir. İkin­ci durumda eklemler ağrılı ve şiştir, kızartı vardır, hatta bakteri ve aşın duyarlık sonucu kalp zarar görebilir.

Tedavi

Kızıl, penisilinle tedavi edilir. Bu ilaç boğazdaki bakterileri öldürüp toksin oluşturmalarına son verir. Az şiddette­ki vakalar bile bu ilaçla tedavi edilir ve ilacın 24 saat süreyle uygulanmasından sonra genellikle bakterinin etkinliği durur.

Kızıl, seyrek de olsa oldukça ağır bir biçimde seyredebilir. Özellikle toksik ve septik kızıl hastane tedavisi gerektirir Ancak bu tür vakalara pek sık rastlanmamaktadır.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz