Keratin Nedir?

5 Haziran 2018
keratin

Derinin koruyucu dış tabakası keratinden oluşur, Keratin yapımındaki bozukluk, “keratoz” denilen durumu ortaya çıkarır.

Keratin saçımızı, tırnaklarımızı ve de­rimizin dış tabakasını oluşturan prote­indir. Sert ve lifli bir yapışı vardır ve görevi, bedeni kaplayıp dış etkenlerin yaratacağı zarar ve hastalıklardan ko­rumaktır. Keratin doğada birçok biçi­me girebilir. Derimizi oluşturan ince, su geçirmeyen tabakadan, sığırların sert boynuzlarına, kuşların tüylerinden, hay­van postlarına kadar* çeşitli biçimlerde karşımıza çıkar.

Keratin derinin bazal tabakasında bu­lunan hücrelerde yapılır. Bu hücreler yüzeye doğru çıktıkça ölürler ve bede­nimizi kaplayan çok küçük, beyaz pul­ları oluştururlar. En üstteki pullar yavaş yavaş dökülür ve yerlerini alttan gelen hücreler alır. Keratin yapımında bir bo­zukluk olduğunda “keratoz” olarak bi­linen durum ortaya çıkar.

Keratoz

Başlıca dört tip keratoz vardır ve hiç­birinin nedeni bilinmemektedir. Ancak, derinin dış tabakası, saçımız ve tırnaklarımız gibi, kuşun tüyleri ile gagası da keratinden oluşmuştur.

Yaşlılıkta görülen tipinin oluşumunda, güneş ışınının deri üzerindeki etkisinin rolü olduğu düşünülmektedir.

El ve ayak keratozu, avuç içindeki ve ayak tabanındaki derinin kalınlaşması- dır. Bu durum kalıtımla geçebileceği gi­bi, bilinmeyen bir nedenle de ortaya çıkabilir. Deri kalınlaşarak sararır; sert ve pütürlü olur. Hastalık ilerledikçe çok acı veren çatlak ve yarıklar ortaya çıkar. Ancak bu tür keratoz hiçbir zaman ha- bisleşmez. Öte yandan çalışma ve yalın­ayak yürüme sonucu el içinde ve ayak tabanında oluşan deri kalınlaşması do­ğaldır ve keratoza yol açmaz.

Kol ve kalçalardaki kıl kesecikleri (folikül) keratozunda, yalnızca iki kıl ke­seciğinin çevresindeki keratin kalınlaşır.

Foliküler keratoz” olarak adlandırılan bu durumda kolların dış yüzlerinde ve kalçalardaki kılların çevresinde ufak, koni biçimli pütürler (papül) oluşur. Et­kilenen bölgeye dokunulduğunda pürüz hissedilir, ama bu durum başka bir so­run yaratmaz.

Seboreik keratoz, aynı zamanda ‘si­ğile benzeyen keratoz’ olarak da bilinen, yaygın bir durumdur. Deri, küçük se­lim tömürler oluşturur. Bunlar gövde ve alında görülürler, hafifçe çıkıntılıdırlar ve san ya da kahverengi renktedirler. Hafifçe yağlı olurlar.

Yaşlılık keratozu (senil keratoz), da­ha önce de değinildiği gibi yaşlanma ile güneş ışınlarının ortakjstkisi sonucu olu­şur. Genellikle göğüs bölgesini, kolları, ellerin sırtlarını ve yüzü etkiler. Bu yay­gın keratoz tipi, genellikle küçük bir be­zelye kadar gri ya da gri-siyah renkli bölgeler oluşturur. Pürüzlü ve kurudur. Bir yere çarpıldığı zaman kanayabilir. Bu küçük tömürlerin beşte biri habisleşir ve derin yaralar oluşturur.

Tehlikeleri

Avuç içlerinin ve ayak tabanlarının çatlaması ve yarılması enfeksiyon kay­nağı olabilir. Bölgenin şişmesi, ağrıma­sı ve akıntı olması enfeksiyon belirtisidir ve tedavi gerekir.

Tedavi ve bakım

El ve ayak keratozu olan kişilerde, sert deri soyulmalı ve nasırlar ıslatılıp ponza taşıyla inceltilmelidir. Bu işlem düzenli olarak yapılmalıdır. Çatlaklar yumuşak, yağlı bir krem sürülerek ve kapalı tutularak tedavi edilir.

Kıl keratozu temelde estetik bir so­rundur. Deri, zeytin yağı gibi basit bit­kisel yağlarla ovularak yumuşatılabilir. Tedavi düzenli olarak sürdürülmelidir, çünkü bu durum yaşam boyu sürer.

Siğil benzeri selim deri tümörleri (se­boreik keratoz tarafından oluşturulan) elektrikle yakılarak ya da sıvı nitrojen­le dondurularak tedavi edilir.

Yaşlılık keratozu da, habisleşme yok­sa, cerrahi olarak çıkarılabilir ya da elektrikle yakılabilir. Habisleşenler ise, radyoterapiyi (ışın tedavisi) de içine ala­bilen, çeşitli tedavileri gerektirirler.

Habis yaşlılık keratozu, erken tanı konduğunda tedaviye iyi yanıt verir. Bu nedenle tehlike işaretlerini fark edip doktora başvurmak çok önemlidir.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz