Karın Yapısı ve Sorunlar

11 Mayıs 2018
karinn

Karın, bedenin,sindirim sisteminin büyük bir bölümünü, boşaltım sistemini ve kadınlarda üreme organlarını içine alan bölümüdür.

Göğsün alt sınırını oluşturan diyaf­ramdan başlayıp kasıklara kadar uza­nan karın, bedendeki en geniş boşluk­tur. Arkada omurgalarla, üst yanlarda da kaburgalarla sınırlanmıştır. Önü ise, yalnızca karın içe çekildiğinde hissedi­len kalın bir kas tabakasıyla örtülüdür. Gebelikte karnın nasıl genişlediğini anımsamak, bu kasların ne derece esnek olduğunu anlamaya yeter.

Karnın içinde genellikle “iç organlar” diye anılan, çok sayıda organ vardır. Diyaframın hemen altına yerleş­miş olan mideden başlayıp gödenbağırsağı ve makatla sonlanan sindirim ka­nalının aşağı yukarı tümü burada yer alır. Sindirim kanalı bedenin besinleri iş­leyen sistemidir. Besinleri, soğurulup bedenin çeşitli bölümlerine taşınacak bi­çime getirmek için parçalar ve sindiril­meyen artıkları dışarı atar. Sindirim ka­nalının arkasında, karın boşluğunun önemli organları olan karaciğer, pank­reas ve bedenin hastalıklara karşı savun­ma sisteminin bir parçası olan dalak yer alır. Bütün karın içi organları ve sinirler büyük bir kan damarı ağıyla besle­nir.

Sindirim kanalının arkasında, ayrıca idrar borularıyla (üreter) idrarkesesine bağlanan böbrekler vardır. İdrar ke­sesi karın boşluğunun alt bölgesindedir. İdrar, dışarı atılmadan önce orada de­polanır. Boşaltım sisteminin yakınında üreme sistemi bulunur. Kadınlarda aşa­ğı yukarı bütün üreme organları karın boşluğunda yer alır, erkeklerde ise üre­me organlarının bir bölümü doğumdan önce aşağıya doğru inerek beden dışına çıkar.

Bu kadar çok yaşamsal organın böy­lesine dar bir boşluğa sığması olanak­sız gibi görünebilir, ama yüzyıllardır sü­ren evrim sırasında 10 m dolayında uzunluğu olan bağırsaklar sarılıp kat­lanmış ve karın içine uyacak bir biçim almıştır. Ayrıca karın boşluğunu “karınzarı” (periton) denilen bir tür do­ku kesesinin kaplaması ve organların bu­na mezenter denilen bağlarla tutunması, bütün organların yerli yerinde durması­nı sağlar.

Karın içindeki organların etkinlikleri sürüp gider, ama bağırsakların gurultu­su dışında, organların çalışması ayrı ayrı hissedilmez. Organları tek tek hissedemediğimiz için de, bedenin başka bir bö­lümüyle bağlantılı belirtiler vermedikçe, rahatsızlıkların farkına varamayız. Söz­gelimi mide ülserinde ağrı yalnız mide­de hissedilmez; kanım üst bölgesine ula­şan sinirler nedeniyle, orada da duyulur.

Rahatsızlığın nedenine bağlı olarak karın ağrılarının yeri, türü ve şiddeti farklılık gösterir. Bu özellikler nedeniyle ağrılar, doktorların tam koymasını sağ­layan değerli ipuçları sayılırlar. Ağrıla­ra çoğunlukla bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler de eşlik eder. Karın içi or­ganlarının hastalıkları, omuz ve bel gi­bi bedenin başka yerine yayılan ağrıl­dan da tanınabilir.

karin

Cinsiyetle ilgili belirtiler

Birçok kadın adet çevrimlerinin ortalama rastlayan dönemde karnın alt böl­gesinde ortaya çıkan bir ağrıdan yakı­nır. Aslında bu son derece normaldir ve ağrı yirmi dört saatten fazla sürmedik­çe (ya da kanama ile birlikte olmadık­ça) doktora başvurmayı gerektirmez. Bu ağrı, her adet çevriminin ortasına rast­layan yumurtlama sırasında, yumurta­lıklardaki gerilmeye bağlıdır. Çoğu ka­dında hiçbir zaman böyle bir ağrı ol­maz, ama olması olumlu bir özellik sayılır, çünkü yumurtanın ne zaman atıl­dığının, yani kadının gebe kalmaya ne zaman en yatkın olduğunun çok kesin  bir göstergesidir.

Yine üreme ile ilgili, ancak ender görülen bir durum da yalancı gebeliktir, daha çok kadınlarda görülmesine kar­şılık, eşi bebek bekleyen erkeklerde de görülebilmektedir. Bu durumun aşırı anksiyete, yani sıkıntı ve endişe sonucu oluştuğu düşünülmektedir.

Karın ağrısının önemli olduğu durumlar

Karın ağrıları, neredeyse herkesçe bilinen bir rahatsızlıktır. Genellikle fazla yeme, kabızlık gibi nedenlerden kaynak­lanır ama bir hastalığın belirtisi olabileceği de unutulmamalıdır. Bu yüzden ağrı kesicilerle geçiştirilmeye çalışılması yanlıştır.

Yabancısı olmadığınız ya da nedeni belli olan rahatsızlıklarda tıbbi yardım istemeden önce 48 saat bekleyebilirsiniz ama apansız başlayan şiddetli karın ağrılarında dişinizi sıkıp dayanmaya çalışmanız ya da ağrı kesicilere ve müshile başvurmanız doğru olmaz. Birkaç saatten fazla süren, şiddetli ağrı, özellikle karın şişmişse ve dokununca daha çok ağ­rıyorsa, dışkıda kan ya da katran ben­zeri maddeler varsa, hemen bir doktora gitmeyi gerektirir. Bu çok önemlidir; ciddi bir hastalık belirtisi olabilir.

Çocuklarda karın ağrısı

Çocuklardaki karın ağrıları için de aynı kurallar geçerlidir; ancak en küçük bir kuşkuda doktora damşmak daha bü­yük önem taşır. Çocuklardaki karın ağ­rılarının yetişkinlerde ender rastlanan nedenleri de vardır: Sözgelimi badem­cik iltihabı, ortakulak iltihabı, kurşun­lu boya içeren maddelerin ağza sokul­masına bağlı kurşun zehirlenmesi gibi.

Anksiyete, yani sıkıntı ve endişe hem çocuklarda hem de yetişkinlerde sık rastlanan bir karın ağrısı nedenidir. Bu­nun nedeni, bedenin, stresli zamanlar­da bağırsak hareketlerini artırma eğili­midir. Böyle zamanlarda en iyisi hiçbir şey yememektir. Karın gergin olduğun­da besinlerin sindirilmesi özellikle zor­laşır. Ancak sıcak içecekler bir miktar rahatlama sağlayabilir.

Karın ağrıları nın pek çok nedeni ola­bileceğinden doğru tanı önemlidir. Uzun süren ağrılarda ilaç almayıp doktora baş­vurmak en doğru davranıştır.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz