Kalp Masajında Dikkat Edilmesi Gerekenler

24 Nisan 2018
kalp-masajı

Kalp masajı, duran kalbi yeniden çalıştırma amacıyla uygulanır. Solunumun ve dolaşımın sürmesini sağlayan bu yöntem, doğru uygulandığında yaşam kurtarabilir.

Kalp masajı, hastanın göğüs duvarı­na bastırarak kan dolaşımını sürdürmeyi sağlayan bir ilk yardım yöntemidir. Dıştan kalp masajı her zaman ağızdan ağza yapay solunum (‘yaşam öpücüğü’) ile birlikte uygulanır.

Kalp masajı, kalbin normal çalışma ritminin çeşitli nedenlerle bozulduğu ya da kalbin durduğu durumlarda uygula­nır. Kalp boğulma, havasız kalma, elek­trik çarpması, aşırı ilaç alma, kalpte enfarktüs (kan dolaşımının durması) ve koroner hava embolisi (kalbi besleyen damarın hava kabarcığı ile tıkanması) ya da pulmoner emboli (akciğer atarda­marının kan pıhtısı ile tıkanması) gibi nedenlerle durabilir.

Kalp yetersizliğinin nedenleri

Kalbin durduğu ancak elektrokardiyogram (EKG) ile kesinlikle saptanabi­lir ama gözle görülen belirtiler de vardır. Hasta, kalbin durmasından 6-12 saniye sonra bilincini yitirir, nabız his­sedilmez olur; 30 saniye sonra da solu­num durur. Derinin rengi griye döner ve gözbebekleri genişler.

Eğer hastada bu belirtiler varsa do­laşımı ve solunumu yeniden başlatmak için hemen önlem almak gerekir. Bu en çok 10 dakika içinde yapılmalıdır, yok­sa dolaşım durur ve üç, dört dakika son­ra oksijensiz kalan beyin hasara uğrar, kalp yeniden çalışsa bile beyindeki bo­zukluk kalıcı olur.

Kan dolaşımı

Kalp masajının temel ilkesi, göğüs du­varını ritmik olarak sıkıştırarak (bir an­lamda kalp kasının işlevini yüklenip) beyne kan taşıyan büyük atardamarlar­da kan akımını başlatmaktır. Dışarıdan göğse bastırıldığı zaman kalbin içinde­ki kan göğüsteki geniş damarlara dolar. Baştan gelen büyük toplardamarların göğse girdikleri noktada yer alan kapak­lar kanın geri akmasını önler.

Göğüs, yarım saniye kadar süren güç­lü bir sıkıştırma hareketiyle boşalandan dolu bir sünger olarak düşünülebilir. Bı­rakıldığı zaman sünger yeniden şişer ve kan geri dönerek oluşan boşlukları dol­durur. Bu durumda aort (bedene kan ta­şıyan ana damar) ile sol karıncık (kanı bedene pompalayan ana pompa) arasın­da, yarıl aort girişinde yer alan aort ka­pağı kapanır ve pompalanan kanın kalbe geri dönmesini önler. Bir sonraki sıkıştırma hareketi kanı daha da ileri iter ve aynı işlem yinelenir.

Kalp masajı nasıl uygulanır?

Kalp durduğunda zaman geçirmeden kalp masajına başlanmalıdır. Bunun için özel aygıtlar ya da doktorun yardı­mı gerekmez.

Hastayı sert bir zemin üstüne yatırın. Başını arkaya eğerek dört parmağınızı boynunun yanına, adem elması ile boyun kasları arasındaki boşluğa yerleştirin ve şah damarının atıp atmadığına bakın. Nabzın atmadığına karar vermeden ön­ce en az 10 saniye bekleyin.

Elinizi göğsüne, göğüs kemiğinin alt kısmının üstüne indirin, parmaklarını­zı kaburgaların birleştiği noktaya yerleş­tirin. Bu noktada küçük bir kemik yer. alır. Bir elinizin ayasını bu noktaya yer­leştirdikten sonra öteki elinizi de onun üstüne koyun.

Ritmik ve düzenli bir biçimde (daki­kada yaklaşık 60 kez) bastırın. Elinizin hep göğsün orta çizgisi üstünde kalma­sına dikkat edin. Hasta yetişkinse bü­tün ağırlığınızla bastırabilirsiniz. Çocuk ve bebekler içinse çok daha ha­fif bastırmak gerekir. Bu amaçla tek el ya da tek parmak kullanılabilir.

Kalp masajı yapay solunum ile birlik­te uygulandığı zaman, ağızdan ağza so­lunumu uygulayan, her beş bastırma hareketinde bir soluk vermelidir. Bu sı­rada masaja ara vermek yanlış olur. Bü­yükler için ideal ritm dakikada 60, çocuklarda ise daha hızlıdır. Beş yaşın­dan küçük çocuklara dakikada 100, 5-10 yaş arasındakilere 80, daha büyük­lere ise 60 bastırma uygulanmalıdır.

Masaj sırasında kalbin çalışmaya baş­layıp başlamadığını anlamak için iki da­kikada bir şahdamarı nabzına bakın. Kalp çalışmaya başladığında masaja son verebilirsiniz. Kalp genellikle masajın etkisiyle birkaç dakika içinde çalışma­ya başlar, hasta yeniden soluk alır, de­rideki grileşme yok olur, genişleyen gözbebekleri küçülür.

Tehlikeleri

Masajın etkisiyle kalp atışları düzeninin bozulması ya da kalbin durması teh­likesi yoktur; ama aşırıya kaçan bastırma hareketi kaburgaların altında yer alan yumuşak organlara zarar vere­rek karaciğer, mide ve dalak yırtılması­na yol açabilir. Bazen kaburgalardan biri de kırılabilir; ama bunlar, yaşam kurtaran bir girişimde göze alınması ge­reken tehlikelerdir. Ayrıca, eller doğru yerleştirilir ve işlem doğru uygulanırsa hasta için önemli bir tehlike söz ko­nusu olmaz. Normal bir bastırma hare­ketinde göğüs kemiğinin 2,5-5 cm içeriye doğru bastırılması gerektiği unu­tulmamalıdır.

Kalp masajı hemen yapılırsa yaşam kurtarıcı olabilir. Bu yüzden insanların kalp masajımızdan ağza yapay solunum tekniğini öğrenmelerinde yarar vardır. Bazı ülkelerde, ilkyardım tekniğinin kit­lelere öğretilmesini amaçlayan eğitim programları düzenlenmektedir. Çoğu ka­za ya da hastalıkta acil ilkyardım yöntem­lerinin bilinmemesi ve yanlış uygulama­lar kazazede ya da hastaların yitirilmesi­ne neden olmaktadır. Oysa, acil durum­da, doğru bir ilkyardım girişimi, çoğu kez daha sonraki hastane tedavisi kadar de­ğer taşır.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz