Sosyal Sıhhiye

K Vitamini

13 Aralık 2018
kvitamini

K vitamini, kanın pıhtılaşmasını sağlar; eksikliği ender görülür; tedavisi de çoğunlukla basittir.

K vitamininin, çeşitli sebzelerde bu­lunan sarı bir yağ olan  bakteriler tarafından üretilen sarı mumsu bir mad­de olan K2 çeşitleri vardır. K2 vitaminini ıspanak ve yeşil lahana gibi yapraklı sebzelerden alsak bile, normal bir beslenme, gereksinimimizin ancak belli bir oranını sağlar. Kalanı, K2 vitamini ola­rak bağırsaklarımızda yaşayan bakterilerden geldiğinden, bedenimizde her an belli miktarlarda vitamin zaten bulun­maktadır. Bundan dolayı, sağlıklı kişilerde yetersiz beslenmeye bağlı K vita­mini eksikliği ender görülür.

K vitamini eksikliği

K vitamini, “pıhtılaşma faktörleri” olarak bilinen 13 ayrı faktörü üreten ka­raciğer tarafından kullanılır. Eksikliği, başta protrombin olmak üzere bunlar­dan üç tanesinin yapımında azalmayla sonuçlanır. Kanamada, kanın pıhtılaş­ma gücü zayıflar. Ufak kesikler şiddet­li kanamalara, hafif çarpmalar da bü­yük morarmalara neden olur. Ağır K vi­tamini eksikliklerinde ciddi, hatta ölüm­cül kanamalar olabilir.

Kı ve K2 vitaminleri yağda çözündü­ğünden (yağda eriyip depolanabilirler), yağların sindirimini ve soğurulmasını azaltan hastalıklar vitamin eksikliğine yol açabilirler. Bu hastalıklar arasında safra yolları tıkanmaları ve çölyak hastalığı (tahılda bulunan ‘glüten’ adlı maddenin normal besin soğurulmasını bozması) sayılabilir. Eksiklik, K vitami­ni iğneleri ve sentetik K vitamini hapla­rıyla tedavi edilebilir.

Siroz ve hepatit gibi bazı karaciğer hastalıkları, K vitamininin kullanımını önleyeceğinden, fazla dozlarda vitamin alınmasını gerekli kılar. Bu eksikliğin te­davisi bazen çok zordur ve karaciğer yetmezliğindeki hastalarda denetlenemeyen iç kanamalar başladığında çok tehlikeli bir durum alabilir.

Yeni doğanlarda, K vitamini eksikli­ği yaygındır ve gerek kan yitiminden, gerekse beyin ya da öteki yaşamsal organlara kanamalar nedeniyle ciddi bo­yutlara varan hasarlara neden olabilir. Bağırsak bakterileri doğuştan bulunmaz, sütte pek az K vitamini vardır, an­ne kanından gelen vitamin de kısa sü­rede tükenir. Bu eksikliği gidermek için yeni doğan bebeklere küçük dozlarda (1000 mikrogram) K vitamini iğnesi ya­pılır.

K vitamini fazlası

Karaciğer pıhtılaşma faktörlerinin ya­pım oranlarını denetlediği için, K vita­mini fazla alındığında toksik (zehirli) değildir.

Bazı hastalarda tromboza, yani da­marda pıhtı oluşumuna eğilim artar. Bu pıhtılar önce oluştukları sağlıklı damarları, sonra da kan yoluyla taşınarak ulaştıkları yerlerdeki damarları tıkarlar. Kollarda, bacaklarda, akciğerlerde, beyinde ve kalpte ciddi hasarlara yol aça­bilirler.

Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz