D Vitamini Eksikliği ve Raşitizm

13 Nisan 2018
rasitm

Raşitizm, D vitamini eksikliği nedeniyle, büyümekte olan kemiklerde ciddi bozukluklarla sonuçlanabilen bir hastalıktır. İyi bir sağlık eğitimi ve yeterli beslenmeyle önlenebilir.

Raşitizm, büyümekte olan kemiklerde kalsiyum yetersizliği sonucu oluşur. Bu hastalık daha çok D vitamini eksikliği çeken çocuklarda görülür ve kuzey ülkelerinde daha yaygındır (D vitamininin güneşin etkisiyle deride yapılması, az güneşli ülkelerde D vitamini eksikliği doğurur).

D vitamini, yiyeceklerden kalsiyumun soğurulmasını kolaylaştırır ve kemikleşme sürecinde kalsiyumun kandan kemiklere geçmesini sağlar.

Çocuklarda kemikler büyüme sürecinde olduğu için, D vitamini eksikliği yetişkinlere oranla daha fazla etkili olur. Ancak benzer biçimdeki bir yetersizlik yetişkinlerde de görülür ve “osteomalazi” adını alır.

Dengeli ve normal beslenen bir kişide D vitamini eksikliğinin ortaya çıkması pek olası değildir. Ancak bazı koşullarda D vitamini eksikliğinin ve buna bağlı olarak raşitizm görülmesi riski artar. Bunun en iyi örneğini,  güneşli ülkelere göç etmiş sıcak iklim insanları oluşturur.

Bu insanlar az güneş gören bölgelere (kuzey ülkeleri) yerleştiklerinde geleneksel beslenmelerini sürdürürler. Oysa bu tür bir beslenme ancak bol güneşle birlikte yeterli D vitamini sağlayabilmektedir ve güneşten yoksun kaldıklarında, beslenmeleri de yetersiz kalmaktadır. Başka bir deyişle, beslenmeleri güneş açığını kapayamaz öte yandan, koyu tenli insanların derisinde güneş etkisiyle D vitamini yapımı açık tenlilere oranla daha azdır. Bu da yetersizliğe katkıda bulunur.

Nedenleri

Bedendeki kalsiyum düzeyi, hem D vitamini, hem de boyundaki paratiroit bezlerince denetlenir Aslında D vitamini,bilinen anlamda bir vitamin değildir. Güneş etkisiyle deride yapılabilir ve böbrek ile karaciğerin de etkisiyle işlev görür. Bu organlar, D vitaminini kandaki kalsiyum düzeyine bağlı olarak etkin ve etkin olmayan biçimlerine dönüştürmede rol oynayan bir dizi bileşik oluştururlar.

D vitamini düzeyi azaldığında, soğurulması bu vitamine bağlı olduğundan, kalsiyum düzeyi de azalır. Ancak kandaki kalsiyum düzeyi belli bir orandan daha fazla düşemez, öyle olsaydı “tetani” adı verilen kas kasılmaları oluşurdu. İşte bu kasılmaları önlemek üzere paratiroit bezleri devreye girerek, kemiklerden kana kalsiyum geçmesini sağlarlar. Ancak bunun sonucunda kemikler, kalsiyum azalması yüzünden zayıflarlar.

Raşitizm ve osteomalazi doğrudan

D vitamini eksikliği yüzünden oluşursa da bedendeki bir başka organda, sözgelimi karaciğer ya da böbrekteki hastalıklar da aynı duruma yol açabilirler.

Belirtiler

Raşitizm genel kas zayıflığının yanı sıra, kemiklerde yumuşama ve biçim bozukluğuna yol açar Gelişmekle olan kemikler kalsiyumla güçlenip sertleşemediğinden, kalsiyumun yerini kemikteki osteoit maddesi alır Osteoit maddesi kemiklerin büyüyen uçlarına biriktiğinden el bileği ayak bileği ve diz gibi bölgeler normalden daha büyük olur öle yandan osteoit birikmesine bağlı yumrular ortaya çıkabilir. Bunlar kaburgada leğenkemiğide etkilenir, hatta biçim bozukluğu görülür.

Tedavi ve önleme

Hastalık ortaya çıkmışsa, tablet ya da damla halinde D vitamini verilmesi gerekir. Hastalığın, bedendeki bir başka bozukluktan kaynaklandığı durumlarda ise, nedene yönelik tedavi yapılır. Tedaviyle hastalık büyük ölçüde geçerse de, az da olsa kalıcı biçim bozukluğu gibi bir tehlike vardır. Bu nedenle tedaviden çok hastalığın önlenmesi önem taşır. Bunun için de çocuklara doktorların önerdiği dozda D vitamini vermek yeterlidir. Genellikle bebekler gereken dozu anne sütünden ya da vitamin katkılı süt tozlarından elde ederler. Yalnızca kıs aylarında, ek vitamin dozu vermek gerekli olabilir.

Beş yaşından küçük çocuklar ile gebe ve emziren kadınlarda da genellikle, kalsiyum eksikliğine karşı önlem olarak D vitamini verilir. Bunun dışında dengeli bir beslenme, gerekli dozda D vitamini kapsar.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz