Çocuk Gelişimi

Çocuklarda Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

19 Aralık 2017
Upset

Okuma, mutlaka sahip olunması gereken bir beceridir. Anne-babalar, okumanın sıkıcı değil keyifli bir uğraş olduğu bir ortam yaratarak çocuklarını okumaya hazırlamalıdırlar.

Hiç kimsenin okuyup yazmadığı ya da bu tür becerilerin birkaç kişinin tekelinde bulunduğu toplumlarda okuyup yazamama ciddi sorunlara yol açmazdı Ama günümüzde okuma yazma bilmemek, pek çok bakımdan büyük güçlükler, sıkıntılar doğurur Ayrıca insan yaşamında okuma hazzının ve ilgi duyulan konularda okuyarak bilgi edinmenin yeri de büyüktür.

Okumaya hazırlık- Çocuklarda Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

Anne-babaların çocuklarını okumaya hazırlama konusunda en büyük yardımı, öteki eğitsel sorunlarda olduğu gibi, çocuğu öğrenmeye özendiren bir ortam oluşturmaktır. Henüz emekleme çağındayken çocuğa, kitapların eğlenceli ve yararlı nesneler oldukları düşüncesi aşılanabilir. Kitaplar korkutucu ya da yabancı değil, tanıdık, sevimli nesneler olmalıdır. Kitap alışkanlığı, basit, büyük boy resimli kitapların gösterilmesiyle başlar.

Çocuğa fırsat buldukça öyküler okunmalı ya da anlatılmalıdır, öyküler, çocukların hayal güçlerinin gelişmesine, sözcük dağarcıklarının zenginleşmesine ve çevrelerine ilgi duymalarına yardım eder. Üstelik bu yolla çocuğa yoğun biçimde ilgi gösterme olanağı bulunur; ona kitap okumak, hoş bir deneyim olmasının yanı sıra, sevildiğini hissettirmenin ve güven vermenin de bir yoludur.

Okumayı seven ve evlerinde çok kitap bulunan anne-babaların çocukları okumayı öğrenmede güçlük çekmezler. Pek okumayan anne-babalarında çocuklarının kitabı günlük yaşamın olağan bir parçası gibi görmesi için yapabilecekleri şeyler vardır.- Çocuk, daha çok küçükken bir kütüphaneye götürülebilir; birlikte kitapçıya gidip ona kitap alınabilir; bakmak için istediği resimli kitapları kendisinin seçmesi sağlanabilir. Daha sonraları ise, sorduğu soruların yanıtları ve özel olarak ilgi duyduğu konularda birtakım bilgiler, birlikte kitaplar karıştırılarak aranabilir. Böylece çocuk, kitapların, sahip olduğu bilgileri genişletmesine yardımcı olduğunu anlamaya başlar.

Okuma yeteneği

Çocukların okumaya hazır olduğu dönem çeşitli etkenlere dayanır, bu yüzden, herhangi bir çocuğun birinci sınıl la okumada biraz önde ya da gende olmasının pek önemi yoktur. Okul öncesinde çocuk okumayı öğrenmeye zorlanmamalıdır; ancak, çok istiyorsa harfleri ve sözcükleri tanıyıp öğrenme sine yardımcı olunabilir.

Farklı biçimleri ayırma yeteneğim kazanmayan bir çocuk, harfleri öğrenemez. Birtakım etkinlikler, sözgelimi basit ayırt etme oyunları, ona, benzer ve farklı nesneleri tanımayı öğretir. Bütün bunların sonunda çocuk, her harfin, özel bir sese sahip ayrı bir “biçim” olduğunu kavrayacak noktaya varır.

Çocuğun resim yapması, harfleri ye sözcükleri yazmasını olanaklı kılacak el ile göz arasındaki koordinasyonu geliştirir. Resim ve benzeri etkinlikler çocukların okuma-yazma öğrenmenin güçlükleriyle daha kolay baş etmelerini sağlar.

Bir çocuğun okumaya başlamaya ha zır olup olmadığını belirleyen bir başka önemli etken de, dikkatini toplayıp yoğunlaştırma (konsantrasyon) yeteneğidir Küçük çocuklar dikkatlerim uzun sure bir konu üstünde tutamazlar Çocuklar mizaçlarına göre de çeşitlilik gösterirler. Ancak anne-babasıyla birlikle bir şeyler yapmaya alışık çocuk, büyük olasılıkla, okula gittiğinde de dikkatini öğrenecekleri üstünde toplamaya hazır olur. Okulda doyurucu bir sonuç almanın belli bir çaba gerektirdiğim bilir.

Çocukların sözcük bilgileri de okumalarında yardımcı olur. Bu yüzden, çocukla sürekli konuşarak, oyunlar oynayarak, olabildiğince çok sözcük öğrenmesine çalışmak gerekir. Daha zor kitapları okumaya başladığında, hiç duymadığı sözcüklerle karşılaşması sorunlara yol açabilir, bilmesi ise okumaktan hoşlanmasını sağlar.

Basil bir sözcükle yaklaşık ya da aynı anlamdaki farklı sözcükleri bulma oyunu çok yararlıdır. Sözgelimi “büyük” sözcüğü tutularak “geniş”, “dev”, “iri”, “kocaman” gibi yakın anlamlı sözcükler bulunur. Aile içinde ve emin olunmadığı zaman bir sözlüğe bakarak oynanabilecek bu oyun, çocuğa sözlüğü tanıtmanın ve kullanma alışkanlığını kazandırmanın da yollarından biridir. Bir başka oyun da, aynı harflerle başlayan sözcüklerle cümle kurma oyunudur; “Ali amca aldığı atkıyı askıya astı” gibi.

Okumada İlerleme

İyi bir başlangıç yapıp, sonra durmuş gibi görünen çocuklar için endişeye kapılınmamalıdır. Çocukların okumada İlerlemesi genellikle düzensizdir, önce hızlı bir atılım yapar, sonra yerlerinde sayarlar. Bu nedenle birbirleriyle karşılaştırılmaları anlamsızdır, önemli olan, çocuğun okuma yazmaya kendisinin ilgi ve istek duymasıdır. Ne okuması için baskı yapılmalı, ne de okumaktan alıkonulmalıdırlar.

Bir kez okumaya başladığında, dinlenerek özendirilmesi, güçlük çektiği yerlerde yardım edilmesi yerinde olur. Yanlış sözcükler düzeltilmelidir. Sabırsız ya da çocuğundan çok fazla şey bekleme eğilimindeki anne-babalar, çocuğun kendisine olan güvenini bozabilirler. Bu durumda, büyük kardeşi ya da bir akraba daha yararlı olabilir.

Çocuk okumaya başladıktan sonra da ona kitap okuma sürdürülebilir. Bu hem zevklidir, hem de ona yeni sözcüklerin anlamlarını açıklamak, hayal gücünü geliştirmek açısından yararlıdır.

Benzer yazılar

yorum yok

Yorum yaz